Dan liever de lucht in!
160 jaar uitbreidingsplan Romein
De Open Monumentendag (OMD) Leeuwarden op zaterdag 12 september richt zich op de Willemskades en omgeving. Een compacte route leidt bezoekers langs dertien panden, de machinekamer van een brug en twee schepen die, op een enkele uitzondering na, normaal voor publiek gesloten zijn. Zoals ieder jaar zijn bezoekers welkom tussen 10.00 en 17.00 uur, tenzij anders aangegeven.
Centraal staan de ontwerpen van stadsarchitect Thomas Romein (1811-1881) met een aanvulling van ontwerpen van ir. Abe Bonnema (1926-2001). Hierdoor is een mooie mix ontstaan van oud en nieuw: een (onlangs gerestaureerd) stationsgebouw, voorname stadsvilla’s aan de Sophialaan, kantoor- en grachtenpanden. Ook de hoogste verdieping van de Achmeatoren is te bezoeken.
Omdat de Willemskades in 2005 als museumhaven zijn ingericht en veel oude schepen hier een vaste plek hebben, is ook gedacht aan openstelling van varend erfgoed. De eigenaren van twee schepen zijn bereid om bezoekers op hun boot te verwelkomen.
Brochure en informatie
Ter gelegenheid van de OMD is een gratis brochure verkrijgbaar, af te halen bij het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1 en op zaterdag 12 september bij het centraal informatiepunt OMD in theater De Bres in de Schoolstraat 4 en bij alle opengestelde panden. De brochure is ook te downloaden op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden op www.historischcentrumleeuwarden.nl en op www.aedlevwerd.nl
Kijk voor het complete programma op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden
Lezing woensdag 9 september
In het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1, is op woensdag 9 september om 20.00 een lezing door voormalig architect Jan van der Leij. Hij was werkzaam bij architectenbureau Bonnema en werkte mee aan het ontwerp van de Achmeatoren. Deze bijeenkomst is vrij toegankelijk.
Route Open Monumentendag 2026
1. Theater De Bres, Schoolstraat 4
2. Planbureau Fryslân, Prins Hendrikstraat 8
3. Paleis van Justitie, Wilhelminaplein 1
4. Binnentuin wooncomplex De Arendshof, hoek Arendsstraat/Zaailand
5. Woonhuis, Westerkade 7
6. Woonhuis, Willemskade 24
7. Achmeatoren, Sophialaan 4
8. De Adelaar (Museumhaven), hoek Snekerkade/Willemskade
9. Kantoorpand, Sophialaan 1
10. De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, Sophialaan 3
11 Proeflokaal Wouters, Sophialaan 5
12. Station, Stationsplein 1
13. Woonhuis, Willemskade 19
14. Woonhuis, Willemskade 5
15. Wirdumerpoortsbrug (machinekamer)
16. De Stânfries (Museumhaven), Wirdumerpoortsdwinger
Extra info
Paleis van Justitie. Hier laat men tot 16.00 uur bezoekers toe. Er worden meerdere activiteiten georganiseerd. Houd in verband met veiligheidsvoorschriften rekening met controle bij detectiepoortjes. Om 10.30, 12.00, 13.30 en 15.00 uur wordt een zitting nagespeeld. Voor het bijwonen hiervan is een gratis toegangsbewijs noodzakelijk, te verkrijgen vanaf een half uur voor de zitting. Kijk voor actuele informatie op www.rechtspraak.nl (‘Week van de Rechtsstaat’).
Stationsgebouw. Om 10.30, 11.00, 11.30, 13.30, 14.00 en 14.30 uur wordt een rondleiding door het stationsgebouw verzorgd. Verzamelen bij de OMD beachflag.
Achmeatoren. Voor een bezoek aan de Panoramazaal van de Achmeatoren kunnen op de dag zelf kaartjes worden afgehaald. Vol=vol. Bezoek gaat in groepjes naar boven. Hierdoor kan er een wachttijd ontstaan.
Fries Museum. In verband met het honderdste geboortejaar van Abe Bonnema is in de hal van het Fries Museum een expositie ingericht over het werk van Abe Bonnema en winnaars van de Abe Bonnema Prijs. Gratis entree.
Vitushof. Aansluitend op het thema zijn op begraafplaats Vitushof (aan de Harlingerstraatweg) graven uitgelicht van bewoners van de Willemskades e.o.